در سپهر اندیشهی اسلامی و انقلابی، بسیج نه صرفاً یک سازمان نظامی، بلکه یک فرهنگ متعالی، یک گفتمان پویا و یک تفکر بنبستشکن است. این پدیدهی مبارک که از ابتکارات معجزآسای امام خمینی (ره) بود، فراتر از یک ساختار تشکیلاتی، تجلی روحیهای است که در متن حرکت نظام اسلامی جریان دارد و به تعبیر رهبر معظم انقلاب، «گل سرسبد خیل عظیم انقلاب و اسلام» است. امام راحل با بیانی سرشار از عشق، بسیج را «مدرسهی عشق و مکتب شاهدان و شهیدان گمنامی» نامیدند که خود با افتخار، خویشتن را بسیجی میدانستند؛ این نگاه عمیق، نشاندهندهی جایگاه رفیع بسیج در هندسهی معرفتی انقلاب اسلامی است.
ریشهها و خاستگاه تفکر بسیجی
اگرچه فرمان تشکیل بسیج در آذرماه ۱۳۵۸ صادر شد، اما تفکر بسیجی ریشه در پانزده سال مبارزهی امام راحل پیش از پیروزی انقلاب دارد.
امام با دمیدن همین روحیه در جان ملت، زمینهی تولید تفکر بسیجی را فراهم آوردند و در آن دوران سخت، بذر «خودباوری» و «خداباوری» را در جان ملت ایران کاشتند و با دمیدن روح اعتماد به نفس و اتکال به قدرت لایزال الهی، حصار تحقیر تاریخی ملت ایران را شکستند و افقی روشن از پیروزی را به نمایش گذاشتند.
این روحیهی بسیجی بود که ملتی را به میدان آورد تا با دست خالی و با تکیه بر ایمان و جان، رژیم تا بندندان مسلح و مورد حمایت تمام قدرتهای جهانی را سرنگون کند. پس از انقلاب نیز، همین تفکر سدی استوار در برابر انواع توطئههای نظامی، امنیتی، علمی و سیاسی شد و از هویت و دستاوردهای انقلاب حراست کرد.
بسیج؛ تبدیل یک روحیه به یک تشکیلات تاریخی
این تفکر ریشهدار، در یک لحظهی تاریخی حساس به یک تشکیلات تبدیل شد. امام عزیز درست در دل تهدیدها و تحریمهای آمریکا پس از تسخیر لانهی جاسوسی، با تأسیس بسیج، از یک تهدید بزرگ، فرصتی بیبدیل آفریدند و سدی استوار در برابر انواع ضربهها ساختند.
اما این نهاد مقدس صرفاً یک سازمان نظامی نیست، بلکه یک فرهنگ و یک تفکر است که در تمام عرصهها بنبستشکنی میکند و ارکان آن عبارتند از:
ارکان تفکر بسیجی
۱. اخلاص و گمنامی
پایهی اصلی کار بسیجی، اخلاص و کار برای خداست.
بسیجی مجاهد گمنام و بیتوقع است؛ به دنبال نام و نشان نیست و پاداش خود را تنها از خداوند میطلبد. معیار او در کارها ایمانی است که از دل او میجوشد.
۲. بصیرت و آگاهی
حرکت بسیجی، حرکتی کورکورانه و بیخبرانه نیست.
اساس بسیج بر آگاهی و بصیرت است.
بسیجی میداند برای چه، علیه چه کسی و در چه مسیری مبارزه میکند. این بصیرت که با اخلاص در هم تنیده است، به او قدرت تشخیص حق از باطل و طی کردن مسیر صحیح را در میان غبار فتنهها میبخشد.
۳. خدمت بیمنت و جهادی
فرهنگ بسیجی یعنی «خدمت بیتظاهر و بیتوقّع به اجتماع و به کشور».
یعنی تا زانو در گل فرو رفتن برای یاری سیلزدگان؛
یعنی به خطر انداختن جان برای نجات بیماران در دوران کرونا؛
یعنی خستگی نشناختن در کمکهای مؤمنانه و اردوهای جهادی؛
یعنی از خود برای دیگران مایه گذاشتن و حتی مظلوم شدن برای رهایی مظلومان.
۴. شجاعت و خطرپذیری
بسیجی از مرگ نمیترسد و شهادت را عالیترین مقام معنوی میداند.
او در هر کارزار سیاسی، نظامی و علمی، بیمحابا وارد میدان میشود، از دشمن نمیترسد و به او فرصت نمیدهد. این روحیه، او را در میدانهای خطر پیشگام میسازد.
گسترهی نفوذ تفکر بسیجی در عرصههای مختلف کشور
تفکر بسیجی محدود به عرصهی نظامی نیست و در تمام شئون کشور قابل تسری است.
ما شاهد «علمآموزی بسیجی»، «مدیریت بسیجی», «دیپلماسی بسیجی» و «سیاستورزی بسیجی» هستیم.
این تفکر در میدان رزم، قلههایی چون شهیدان سلیمانی، صیاد شیرازی، همت و همدانی را تقدیم میکند.
در عرصهی علم و پژوهش، دانشمندان بسیجی هستهای ما همچون شهید شهریاری که با روحیهی بسیجی، توطئهی دشمن در غنیسازی ۲۰ درصد را شکستند و کشور را بینیاز کردند، نمونهی درخشان این تفکر هستند.
از سازندگی کشور تا تعاملات جهانی، از حفظ امنیت تا پیشرفتهای فناورانه و همه عرصههای تولید قدرت، ردپای این فرهنگ گرهگشا و بنبستشکن دیده میشود.
ما در طول چند دهه پس از پیروزی انقلاب، در همه عرصهها شاهد آثار و برکات این سازمان مقدس بودهایم و در جنگ ۱۲ روزه اخیر، همه آحاد ملت عزیز ایران را در اوج شجاعت و بصیرت در قامت یک ملت بسیجی مشاهده کردیم.
بسیج؛ قدرت نرمافزاری نظام اسلامی
بسیج تبلور قدرت نرم جمهوری اسلامی است.
تفکری که وابستگی و تحقیر را از بین میبرد و با ایجاد خودباوری، ملتی را در برابر تمام سیاستهای استکباری مقاوم و شکستناپذیر میسازد.
فلسفهی بسیجی یعنی:
سرعت عمل، کار مخلصانه، کار شجاعانه، حضور داوطلبانه در میدان خطر، کم خواستن و بسیار نثار کردن.
تا زمانی که این روحیه—آرمانگرایی، شهادتطلبی و آمادگی برای پیشگامی در میدانهای مجاهدت—در کشور زنده باشد، هیچ قدرتی قادر به غلبه بر ملت ایران نخواهد بود.
این فرهنگ نه تنها ضامن امنیت و استقلال ایران، بلکه الهامبخش جبههی مقاومت و میلیونها انسان آزاده در جهان اسلام است که مرعوب دشمن نیستند و با زبان دل، همصدا با انقلاب اسلامی، یقین دارند که سرانجام رژیم صهیونیستی را از صحنهی روزگار محو خواهند کرد.
